przystajnik

Elementary OS Luna Beta 1 – Linux, na jakiego czekaliśmy?

Choć to nadal wersja beta, elementary OS Luna Beta 1 daje już wyrazisty przedsmak tego, co nas czeka w wersji finalnej. Dystrybucja ta, w większości wyposażona niemal w same autorskie rozwiązania, ma stać się wyznacznikiem nowych standardów estetycznych biurkowego Linuksa. Czy kolejne wcielenie elementary OS Luna daje nadzieję na system taki, jakim chce go widzieć większość użytkowników?

Elementary OS Luna (a w zasadzie elementary OS) zbudowano w oparciu o Ubuntu 12.04 LTS. I praktycznie na tym podobieństwa się kończą, bowiem niemal każdy element systemu został przeprojektowany lub wymieniony przez twórców dystrybucji. Z ekranu emanuje i pręży swoje walory Pantheon, nowe środowisko graficzne stworzone na potrzeby tej dystrybucji. Jego składowe w postaci ekranu logowania, panelu, aktywatora aplikacji, doku dla ikon, menadżera okien i plików ujęto w firmowy temat graficzny, będący wizytówką elementary OS. I choć wszystko wygląda znajomo, wszędzie zauważymy spójną myśl projektancką.

elementary OS Luna Beta 1

Przepisując niemal każdy składnik środowiska na języku Vala, oraz wykorzystując potencjał drzemiący w GTK3, twórcy elementary OS zaspokoili swoje ambicje aby całość była wydajna lecz zarazem przyjemna dla oka. Trudno odmówić im dbałości o te szczegóły, gdyż system świeżo po uruchomieniu zajmuje około 300MB pamięci RAM, a jednocześnie wygląda i zachowuje się przy tym zupełnie niebanalnie.

Elegancki ekran logowania, czyli Pantheon Greeter zbudowano w oparciu o LightDM. Okraszono go bardziej widowiskowym stylem oraz animacjami.

Swojsko brzmiąca Gala to autorski menadżer okien, będący rozwinięciem menadżera Mutter, znanego z GNOME 3. Tym samym do efektownej obsługi pulpitu nie jest konieczna obecność i instalacją Compiza.

WingPanel to po prostu górny panel, będący udoskonaloną wersję tego znanego z GNOME 3. Główne zmiany to komunikacja apletów z użytkownikiem – kliknięcie na wybraną ikonę wyświetla sympatyczny ‚dymek’, umożliwiający konfigurację lub inną akcję. Dymki mają czasem problemy z krawędzią ekranu, ale potrafią się zreflektować.

Aktywator Slingshot

Slingshot to wariacja na temat menu systemowego. Pozwala szybko odnaleźć się w gąszczu aplikacji posegregowanych w kategorie, oraz po prostu uruchomić ją. Jako, że menu systemowe to rzecz ważna, od razu daje się tutaj odczuć brak kategorii Ulubione (choć można to nadrobić dodając ikonę programu do doku). Jak w większości nowoczesnych menu, tak i tutaj brakuje sensownej podpowiedzi w przypadku, gdy ktoś nie zna nazwy programu i deklaruje w wyszukiwarce chęć wykonania konkretnej czynności (‚obróbka zdjęć’ – zero wyników, itp.).

Plank z ikonami

Plank to dok dla ikon, będący mieszanką Unity (nadaktywne ikony informujące) i Docky (cały zamysł). Ikonki zatem potrafią przybierać różne emblematy, paski postępu, itp.

Kawałek Switchboard z ustawieniami pulpitu

Nad całością zapanujemy za pomocą Gnome Settings, które w elementary OS nazywa się Switchboard i jest aplikacją poddaną sporemu retuszowi. Większość, a wręcz niemal wszystkie opcje konfiguracyjne otwierają się w oknie Switchboard, niektóre posiadają nowocześnie zaprojektowane karty. Tak jak w tradycyjnym Gnome Settings, odnajdziemy tu ustawienia języka, klawiatury, ekranu, pulpitu (z dedykowanymi dla Pantheona akcjami dla aktywnych narożników), opcje prywatności, itp., itd.

Dla uzyskania efektu lepszej spójności stylistycznej, twórcy elementary OS posunęli się do stworzenia swojego zestawu domyślnych i podstawowych narzędzi – przeglądarka WWW (znane i przeprojektowane Midori), czytnik poczty (Geary), organizer (Maya), menadżer plików (Pantheon Files), odtwarzacz muzyki (Noise) oraz notatnik (Scratch). Na liście brakuje odtwarzacza wideo oraz przeglądarki grafiki – w tych rolach występują gościnnie póki co Totem oraz Shotwell. Domyślnym komunikatorem pozostały Empathy, menadżerem oprogramowania Centrum Oprogramowania Ubuntu. Wszystkie aplikacje ‚z zestawu’ posiadają podobnie rozwiązane menu, opcje, itp., co z pewnością może się podobać i nadaje całości składu. Jednak…

Aplikacji kilka

Przyglądając się całości nie sposób odeprzeć wrażenia, że my to już gdzieś widzieliśmy… No tak, oczywiście – elementary OS to w jakimś stopniu lepiej lub gorzej skopiowane rozwiązania z OS X. Nie powinno to nas dziwić, wszak spora część rozwoju środowisk linuksowych to próba kopiowania niektórych wizualnych rozwiązań windowsowych (KDE) lub systemu od Apple (GNOME 2.xx, Xfce). Ta dystrybucja nie jest wyjątkiem, jednak skala zapożyczeń jest tak daleko posunięta, że aż ciśnie się pytanie – ‚A nie można wymyślić czegoś oryginalnego, linuksowego?’. Co nadal nie zmienia faktu, że jest ładnie i przyjemnie.

Ale ponieważ człowiek nie samym oglądaniem tapety i ikonek chce przy komputerze żyć, jak wygląda posługiwanie się tym systemem na co dzień? Samo działanie programów to oczywiście kwestia gustu i ich doboru. Jednak wolę twórców napotykamy już przy pierwszej próbie dostosowania opcji wizualnych, najprościej mówiąc tematu graficznego – okien, czy też aplikacji. I najprościej mówiąc – Switchboard nie posiada do tego żadnych ustawień. Jesteśmy skazani na to, co dla nasz przygotowano – domyślny temat GTK3 i dość nieszczęśliwie dobrana kolorystyka dolnego (szary) i górnego (czarny) panelu. Dlaczego? Odpowiedź jest dość prozaiczna – twórczy poczynili tak daleko idące zmiany w silniku GTK (Granite), że zmiana tematu po prostu zepsuje wygląd domyślnych aplikacji. Z tego samego powodu nie spodziewajmy się, że inne programy będą stylistycznie wyglądały jak reszta podstawowego systemu.

Również swoistego treningu wymaga operacja przełączania i minimalizowanie okien. Wszystko to zrealizujemy wespół z dokiem Plank, który jednak nie pokazuje, jakie aplikacje mamy zminimalizowane (a tylko podświetla tę aktywną), jak też wymaga wyuczenia się i zapamiętania jaka ikonka za który program odpowiada. Nieco niefrasobliwie usunięto z belki okien przycisku minimalizującego aplikację – aby to uczynić, trzeba wywołać dok i kliknąć ikonę przeznaczonego do zminimalizowania programu. Wszystkie te błahe niuanse rosną do potęgi, gdy zaczynamy pracować na kilku programach jednocześnie – minimalizowanie, odszukiwanie wśród listy ikon programu zminimalizowanego, brak bardziej zdecydowanego grupowania okien aplikacji – to wszystko wymaga nieco zacięcia.

Z pewnością każde odnajdzie inne zachowania systemu, które go ucieszą lub doprowadzą do szewskiej pasji (np. brak obsługi kilku kont w Geary). Na dzień dzisiejszy jednak to wydanie beta jest całkiem obiecujące, o ile ktoś akceptuje zapożyczoną estetykę z produktów Apple. Należy też docenić wykorzystanie Ubuntu LTS do stworzenia elementary OS, z którego to powodu i dzięki długoterminowemu wsparciu, system nie zestarzeje się tak dramatycznie jak inne wydania (w niektórych aspektach).

Od setek słów lepsze jednak są własne testy i dla ich przeprowadzenia najlepiej pobrać obraz iso z podanej strony, odnajdując linki do Torrentów przy końcu wpisu. 

Post navigation

  • zenek73

    Ja póki co wybrałem Cinnamona – i nie widzę innej alternatywy w chwili obecnej. Potem zostanie już tylko powrót do windowsa

  • Andrzej Król

    Ciekawe kiedy na linuksie zacznie się moda na kafelki…

    Wczoraj trochę się pobawiłem elementaryOS i widzę że od czasów poprzednika (opartego jeszcze na Maverick’u) wiele się nie zmieniło w radosnym blokowaniu wszystkiego (ustawienia).

    jak ja to lubię 😉

    Dystrybucja zdecydowanie dla początkującego użytkownika, względnie ładna, ale po chwili wydaję się być dosyć nudna.

  • Wygląda korzystnie – nie omieszkam przetestować. Dzięki!

  • Peper

    Podoba mi się to distro przez dość minimalistyczne podejście do wyglądu pulpitu. Jednak elementaryOS rozwija się bardzo wolno, a developerzy niepotrzebnie tracą czas na dodatkowe aplikacje, które dalekie są od doskonałości, czy często użyteczności. Za to Gala jest świetna i działa bardzo sprawnie nawet na dość słabych komputerach, gdzie Compiz już sobie nie radzi.

  • Eryk Bałdych

    [quot] spora część rozwoju środowisk linuksowych to próba kopiowania niektórych wizualnych rozwiązań windowsowych (KDE) lub systemu od Apple (GNOME 2.xx, Xfce). [/quot]

    autor prosi się o lincz :p
    możemy prosić o jakieś przykłady?

  • No a jeżeli by tak popatrzeć na menu w KDE – nie jest ono podobne do tego z Win7? Czy elementy dekoracyjne czy nie przypominają rozmycia i przeźroczystości z Aero Glass? I to nie jest tak, że to Aero wszystko zapożyczyło z Beryla/Compiza – bo GTK od początku ma problemy z przeźroczystym traktowaniem tła swoich widgetów i innych elementów.

    Z kolei patrząc nawet na wczesne wersje GNOME – górna belka – tak jak w Mac OS X, elementy menu na górnej belce – jak w Mac OS X. Unity z kolei idzie krok dalej, przestawiając przyciski okien po ‚macos’owemu’, Launcher też podobny do docka z systemu Apple… Długo by wymieniać.

    Endemicznym rozwiązaniem linuksowym są minimalistyczne menadżery okien typu Fluxbox i inne specyficzne w użyciu rozwiązania. Jednak nie przyjmują się one na szerszą skalę, bo użytkownicy nie mogą przenieść na nie swoich dotychczasowych doświadczeń oraz są zbyt ‚geekowe’.

  • Aleksander Szymczyszyn

    Wygląda spoko, akurat będę instalował Linuksa na jednym kompie, to przetestuję to distro na całkiem zielonej osobie 😉 (o ile nie będzie jakichś problemów z driverami na notebooku).

    Co do natywnych rozwiązań w linuksowych interfejsach, po co pakować się w coś takiego? Pchanie mocy w ogromnie kosztowny proces, w sytuacji kiedy dopiero to wszystko zaczyna się jakoś trzymać kupy (tzn. desktop na Linuksie), jest chyba trochę bez sensu. Co innego gdyby mogło powstać rozwiązanie które będzie przełomem, ale jak na razie to są gigantyczne problemy z dobiciem do poziomu konkurencji. Jak już linuksowy desktop się szerzej przyjmie, zacznie zarabiać, to pewnie powstanie coś innego…

Translate »